نکاتی کاربردی در مورد فشار خون
مي شود .
2- هر چه ميزان فشار خون بالاتر باشد ،خطر سكته هاي مغزي وقلبي افزايش مي يابد .
3- اگر مبتلا به فشار خون هستيد ، تشخيص زود هنگام وانجام توصيه هايي كه اشاره شد وبه
دنبال نيز خواهد امد ،مسلما مانع از بروز عوارض خواهد شد .
4- به نقش داروها در ايجاد يا تشديد فشارخون توجه داشته باشيد ،ولي هيچگاه داروي
مصرفي خود را بدون نظر پزشك كم يا قطع نكنيد .
داروهايي نظير :
مصرف قرص هاي ضد بار داري - استروئيدها - مهار كننده هاي اشتها - آنتي هيستامينها
5-هر چه فشار خون بالاتر باشد ،ميزان اميد به زندگي كمتر خواهد شد .
6- معمولا از هر 10مرد چهار نفر واز هر 10 زن سه نفر فشار خون بالا دارند وجالب اينكه
يك سوم آنها نيز تحت هيچ درماني نيستند .
7- فشار خون بالا از ابتدايي ترين فاكتورهاي خطر بروز بيماريهاي قلبي وسكته مي باشد .
از هر 5 مورد نارسايي قلب در زنان سه مورد بدليل عدم كنترل فشار خون بالاست .
توجه داشته باشيد زناني كه فشار خون بالا وديابت را با هم دارند ،به مراتب بيشتر از سايرين
در معرض نارسايي كليه وسكته مغزي هستند .
8- از مصرف خود سرانه داروهاي سرماخوردگي – سينوزيت كه حاوي افدرين ،پسودوافدرين
هستند ،بخصوص در افراد با فشار خون بالا جدا پرهيز شود ،چراكه مي توانند باعث افزايش
فشار شوند .
گرچه مصرف هر نوع دارويي در تمامي افراد به طور خودسرانه خطرات خاص خود را دارد .
9- در صورت ابتلا به فشار خون بالا ،به طور مرتب فشار خود را چك كنيد .
10- توجه داشته باشيد كه حتي فشارهاي 140/90 نيز در دراز مدت مي تواند آسيب رسان
باشد .
11- توجه داشته باشيد كه فشار خون بالا در اكثر موارد قابل ريشه كني نيست ،ولي ميتوان
به راحتي آن را تحت كنترل در اورد .
12- 15 درصد افراد با سن بالا هم به طور تقريبي از فشار خون بالاي خود خبر ندارند .
13- سعي كنيد اگر مبتلا به فشارخون بالا هستيد به طور مرتب وگرنه حداقل هر 6 ماه يادي از
فشار خون خود بكنيد ،مسلما ضرري ندارد.
14- اگر در حال مصرف قرص هاي ضد بارداري – هورمون درماني هستيد ،مرتب فشار خون
خود را چك كنيد .
15-اگر فشار خون شما در مرز مي باشد ،توجه داشته باشدي كه احتمال بيشتري براي ابتلا
به آن داريد وبدانيد كه اقدامات پيشگيري كه در پي خواهد آمد نقش بارزتري در شما دارد .
16-ديده شده در مواردي خاص بعضي افراد با مصرف دارو فشار خون آنها بدتر شده ،كه در
اينها هم نقش اقدامات پيشگيرانه پر رنگ تر است .
17-به عوارض بعضي از داروهاي فشار خون وعوارض ومشكلات جنسي ايجاد شده در
مبتلايان به فشار بالا بعدا اشاره خواهد شد .
18-به بعضي از نكات زيبا در مبتلايان به آن اشاره شده كه بيان آنها خالي از لطف نيست :
الف – بعضي موارد مفيد در مبتلايان به فشار خون بالا عبارتند از :
-رنگ سبز در محيط زندگي
- بستن حنا به پا
- نماز
- ماساژ كمر وساق پا
- استفاده از نمك دريا
- پاشيدن سماق روي پلو
ب – بعضي موارد مضر در فشار خونيها :
-رنگ قرمز
- حمام آفتاب
-پاي برهنه دويدن
- استحمام با آب سرد
- كمبود اكسيژن
- افراط در امور جنسي
- دير خوابيدن
- دير بلند شدن از خواب
توصيه هاي مفيد درمبتلايان به فشار خون بالا :
1-چاقي و اضافه وزن مسلما با فشار خون بالا در ارتباط هستند .
بنابر اين مي توانيد در صورت لزوم با دريافت رژيم هاي غذايي صحيح ، از بروز فشار خون
ممانعت كرده ويا درمان را راحت تر وزمان بروز عوارض را به تعويق بياندازيد.
كاهش وزن اولين قدم است وبايد توجه داشت كه كاهش وزن وحفظ وزن طبيعي از اركان
اساسي در برنامه ريزي است .
كاهش انرژي دريافتي براي رسيدن به وزن مطلوب وايده آل مهم است .
2- اگر به تازگي فشار خون بالا پيدا كرده ايد ،ميتوانيد زير نظر پزشك ،با مشاوره تغذيه خوب
،قبل از دارو درماني ،شيوه زندگي خود را تغيير بدهيد.
3- تغيير رژيم غذايي روزمره ممكن است كه بتواند جايگزين دارو درماني شودويا در صورت نياز
به درمان ،زير نظر پزشك ، دارو با دوز كمتر ويا تعداد كمتر دارو تجويز شود.
رژيم هاي غذايي مناسب مسلما اگر به روش هاي صحيح ارائه واجرا شوند بسيار كار آمد
هستند .
4- ورزش :
فعاليت منظم فيزيكي ،اكثر روزها وترجيحا تمام روزها بصورت 30 دقيقه ورزش ملايم ،مفيد
است . فعاليتهاي لذت بخشي نظير :
پياده روي – شنا – دوچرخه سواري – باغباني مفيدند .
اشاره شده است كه انجام كارهاي خانه نظير كندن علف هاي هرز باغچه ( اگر بتوان باغچه
اي در زندگي شهر نشيني جديد پيدا كنيم ويا وقت اين كار را داشته ويا از كلاسمان صد البته
كم نشود ) – كشيدن جارو (قابل توجه خانمهايي كه به سلامت همسرانشان اهميت ميدهند ) –
شستن ظرف (قابل توجه بيشتر در آقايان عزيز )
اينها باعث شده كه كالري بسوزد ودر كنترل فشار مفيد باشد .
5-استفاده از قدرت تفكر وتمركز در پيشگيري ودرمان فشار خون بالا :
اصطلاحا اين روش را بيو فيدبك گويند . با كمي تمركز ميتوان ضربان قلب – دماي بدن وفشار
خون را كنترل نمود ، تمرين روشهاي تنفس عميق هم كمك كننده اند .
مديتيشن روش مفيد ديگري است . ديده شده كه مرتاضان ويوگا كاران كه اكثر اوقات درآرامش
وسكوت هستند وبه هر فكري اجازه ورود به مغزشان را نميدهند ،معمولا فشار خون بالا
ندارند .
در اطاقي ساكت نشسته ،چشمها رابسته ونفس عميق بكشيد ،به آرامي روي تنفس خود
كنترل داشته وبه هر فكري اجازه ورود به مغزتان ندهيد .
استفاده از روشهاي شل كردن عضلات هم مفيد مي باشد.
در شهرهاي بزرگ كلاسهاي آموزش بيوفيدبك وجود دارد .
6- خوب خوابيدن :
خواب آشفته مي تواند فشار خون را بالا ببرد .
افرادي كه خر وپف كرده ، خوابشان با پهلو به پهلو شدن همراه است ،چند بار از خواب مي
پرند ،معمولا فشار خون بالاتري دارند .
افرادي كه خواب كمتر از 5 ساعت يا كمتر دارند ،25 درصد از آنها فشار خون بالا دارند .
7- سيگار را ترك كنيد .
8- حتما الكل مصرف نمي كنيد .
9- در سن بالا 40 سال بيشتر مواظب سلامت خود باشيد .
10- استرس خود را كاهش داده ،حتي اگر شده با دارو.
11- ماهي گيري كنيد (حتي از مغازه )
12- در صورت ابتلا به فشار خون بالا ،بيشتر مواظب بيماريهاي زير باشيد :
چربي خون بالا – مقاومت به انسولين – ديابت – چاقي شكمي
13- توجه داشته باشيد كه خود شما نقش مهمي در درمان موفق داريد وهيچگاه خودسرانه
داروهاي خود را قطع ويا تبديل نكنيد .
14- شيوه زندگي سالم ،فشار خون شما را تحت كنترل نگه مي دارد .
اگر مبتلا به فشار خون شديد ،بايد روش وبرنامه زندگي خود را تغيير دهيد .
15- تحت نظر پزشك آشنا به تغذيه وبا صلاحديد وي اگر اقدامات محافظه كارانه اثر نكرد ،
درمان دارويي شروع ميشود .
تاثير فشار خون بر فعاليت جنسي
يكي از مواردي كه در طول دوران طبابتم به آن برخورد داشته ام ، بيماران مبتلا به فشار
خوني بوده اند كه به دليل عوارض مصرف داروهاي ضد فشار خون ويا مشكلات ميل جنسي
به عنوان عوارض خود بيماري مواجه بوده وهم خود فرد وهم پزشك معالج ترجيح داده اند كه
در مورد آن حرفي نزنند ، درحاليكه چه بسا اين مشكل ،زندگي زنا شويي آنها را تحت تاثير
قرار داده وبروز آن سبب ايجاد استرس در فرد شده وهمانطور كه گفتيم ،استرس خود يكي از
عوامل تشديد فشارخون است .
پس ترجيح دادم كه به ذكر چند نكته در اين زمينه بسنده كنم :
1-در صورت بروز چنين مشكلي سعي كنيد از پزشك خود مشاوره بگيريد .
تجربه شخصي خودم اين بوده كه طرح اين مسئله با پزشك ،تا حد زيادي از استرس مبتلايان
كاسته است .
2- ارتباط فشارخون بالا واثر بر فعاليت جنسي اكثرا در مردان وجود داشته ودر زنان كمتر ديده
ميشود .
3- مشكلات جنسي در زنان ،اغلب به دليل فشار خون نبوده است .
4- فشار خون بالا كم كم ،جدار شريانها را سخت و باريك نموده وجريان خون محدودتر شده
وخون كمتري به الت ميرسد وقدرت نعوظ كم مي شود .
5-اختلال جنسي ،شايعترين مشكل در مردان با فشار خون بالا بوده وحتي يك وقفه كوتاه در
توانايي نعوظ سبب بروز اضطراب ونگراني در فرد شده واين نگراني مكرر ،سبب احتراز كلي
فرد از تماس جنسي خواهد شد .
6- ديده شده كه انزال وميل جنسي هم تحت تاثير قرار ميگيرد واين بيشتر از اثرات جانبي
برخي داروهاي ضد فشار خون است .
7- اگر در زنان فشار خون بالا علت بروز مشكلات جنسي باشد ،علت بروز آن :
عدم خونرساني كافي ،باعث كم شدن خونرساني به واژن شده وسبب بروز خشكي واژن
وعدم توانايي در ارگاسم خواهد شد .
8- بايد در صورت امكان تحت نظر پزشك داروهاي مسبب را تغيير داد .
9- داروهاي موثر بر تغيير وبهبودي ميل جنسي در مردان ،براي افزايش نعوظ وجود دارند ولي
بايد توجه به تداخل دارويي آنها در هنگام مصرف وبيماريهاي همراه در فرد بود وبخصوص نبايد
با نيتراتها مصرف شوند ،چراكه افت شديد فشار خون مي دهند .
10-فشارخون اغلب هيچ علامتي ندارد ولي بر فعاليت جنسي اثر آن مشهود است .
11- انجام توصيه هاي زير مسلما نقش خوبي در بهبودي دارند :
عدم مصرف دخانيات - رژيمهاي غذايي سالم - تمرينات بدني منظم - كاهش وزن
عوامل بالا باعث كاهش فشار خون شده ودر نهايت فعاليت جنسي بهتر خواهد شد .
توضيح مختصري در مورد انواع داروهاي ضد فشار خون (فقط جهت آشنايي مختصر
خوانندگان ) :
داروهاي فشار خون را مي توان به 4 دسته كلي تقسيم كرد :
الف – ديورتيكها :
1-داروهاي زيادي در اين دسته قرار دارند كه هر كدام با مكانيسم خاص خود در كنترل فشار
خون دخيلند ولي در كل باعث دفع بيشتر ادرار خواهند شد .
2- به دليل همين اثر خاص خود ،بيشتر در مواردي به كار ميروند كه تجمع مايع در بيمار وجود
دارد (ادم )
3- اين داروها داراي عوارضي بوده كه بعنوان مثال جريان خون الت را كم كرده ،كاهش روي
مي دهند كه براي توليد هورمونهاي جنسي مثل تستوسترون لازم است .
4- در مصرف آنها بايد به اختلالات الكتروليتي (تغييرات در سديم – پتاسيم و...) توجه داشت .
ب- فلج كننده هاي سمپاتيك :
در اين گروه مي توان به دو دسته اشاره كرد .
بتا بلاكرها نظير اتنالول الفا بلاكرها نظير پرازوسين
1-دسته اي از اين داروها اثر خوبي بر ضربانهاي قلب بالا دارند .
2- بايد در تبديل ويا قطع آنها با احتياط عمل كرد ،چراكه قطع ناگهاني بعضي از آنها مثل اتنالول
گاه طپش قلبهاي شديد مي دهد .
3- بتا بلاكرها ،سيستم عصبي را تحت تاثير قرار داده وهمچنين باعث اتساع رگهاي خوني الت
شده ونعوظ رادچار مشكل ميكنند .
ج- كلسيم بلاكرها :شل كننده عروق هستند . نظير ادالات
د- مهار كننده هاي ا – سي اي :انژيو تانسين – كانورتينگ – انزيم :
نظير :انالاپريل – كاپتوپريل – لوزارتان
نكته :
داروهاي دسته ا –سي – اي ،كلسيم بلاكرها ،الفا بلاكرها اثر كمتري بر اختلال در فعاليتهاي
جنسي بيماران هستند .
در پايان چند نكته درد دل :
1-بار ها در طول دوران ويزيت بيماران ،بيماراني را ديده ام كه با كيسه هاي پر از دارو ،بعنوان
مثال در درمان فشارخون ،فقط به فكر مصرف دارو – افزايش دوز دارو وچه بسا پزشكاني كه
با تجويز داروهاي خيلي جديد وبا نامهاي ناآشنا ،همگي سعي داشته ايم كه صورت مسئله را
به نوعي والبته ناخود آگاه پاك كنيم (البته بنده منكر درمان در موارد ضروري نبوده وخود نيز در
اين مورد مصر هستم ) ولي بعدها تجربه ثابت كرد كه چه كارهايي را ميتوان انجام داد تا در
كنار دارو وطب جديد از بروز، پيشگيري كرد ويا درمان را راحت تر نمود .
يكي از اصول مهم، تغيير در عادات غذايي روزمره است . سعي كرده ام در درمان بيماريها،در
كنارآن با ارائه رژيم هاي خاص غذايي ،براي هر بيماري تا حدي شيوه درمان را تغيير دهم .
2- بارها در طول دوران فعاليت پزشكي خود شاهد بيماراني بوده ام ، كه اين جمله رازياد به
كار مي برند :
آقاي دكتر چه غذايي بخورم ، كه زودتر خوب شوم وحتي عجيب تر آنكه چه غذايي بخورم كه
لاغر تر شوم و هيچگاه حرفي از نخوردن نبوده است .
به اين دليل سعي كرده ام در اين زمينه رژيمهايي را ارائه دهم كه دقيقا با خوردن انواع مواد
غذايي ،درمان بيماري راحت تر وحتي لاغرتر شوند وكمتر حرفي از پرهيز هاي شديد غذايي
بزنيم وبر اين باور هستم كه مسلما طعم بعضي از غذاها از دارو بهتر است .
3- زندگي شهر نشيني وحمله تبليغات غذايي وعدم نظارت بر آنها باعث شده كه آرام آرام
غذاهاي آماده وفست فود ومواد غذايي ناسالم ،جاي مواد غذايي سالم تر را پر كنند وصد
البته كم كم مصرف غذاهاي قديمي يا خانگي نوعي افت براي فرزندانمان بشود .
ديگر كمتر بچه اي زير بار نان وپنير وگردو با لقمه هاي كوچك در كيف مدرسه خود مي رود ويا
ميان وعده ميوه بخورد، كه سعي كرده ام در مطالب بعدي مفصلا در اين زمينه صحبت نمايم .
سعي كرده ام در مشاوره هاي تغذيه خود به اين مطالب توجه بيشتري داشته تا شايد بتوان تا
حدي علت افزايش وزنها ،بيماريهاي مرتبط با چاقي وصد البته نسخه هاي دارويي با اسامي
نا آشنا وحتي خوردن داروهاي لاغري را موشكافانه تر بررسي كرد وبه ياد داشته باشيم كه
درعين احترام به همه اين موارد ولزوم تجويزها شايد بتوان گفت انواع طبيعي غذاهايي هم
داريم كه بتواند به اندازه داروها يا در كنار انها مفيد باشد.
دكتر مجتبي صالح دارای نظام پزشكي به شماره 55065