باورهاي غلط و توصيه هاي مفيد در سرما خوردگي
1- همه ما به بهاي كوله باري از دستمال كاغذي و استراحت در منزل داراي كوله باري از
تجربه در درمان سرماخوردگي به ظن خود هستيم و همانطور كه اشاره شد تجويزهاي
دوستان در جمع دوستانه منجر به تجويز نسخي پرطرفدار درجمع شده وچه بسا اين توصيه
ها با پايان دوره بيماري مصادف شده و همه متفق القول به حاذق بودن ان دوستان عزيز
اشاره كرده و ايشان گاه در مواردي به درمان بيماريهاي جدي تري نيز ناخنك مي زنند .
2- هوا سرد است ، بيرون نرو كه سرما مي خوري .
در تحقيقات امده است كه عامل سرماخوردگي ويروس است نه سرما ولي در فصول سرد
تردد در محيطهاي بسته بيشترشده و چون تهويه كمتر است افراد بيشتر از فصول ديگر در
معرض بيماري هستند.اگر بيرون برويم يا در صورت امكان پنجره ها باز شوند احتمال خطر
كمتر خواهد شد.
3-چيزي نمي خورم ، چون سرما خورده ام .
در افراد مسن و كودكان زياد اين جمله به كار ميرود كه بايد گفت خطرناك است .چراكه پرهيز
كامل غذايي سبب شده كه دفاع بدن در برابر بيماري در هم شكسته شود و عواض به طور
جدي تري خود را نشان بدهند .
اين جملات را در افراد مبتلا به اسهال هم زياد مي شنويم .
اما مهم است كه بدانيم در هر بيماري نقش تغذيه چيست و بسيار كمك كننده نيز مي باشد .
هيچ سرماخوردگي با كم غذا خوردن بهبود نمي يابد .
4- بايد پني سيلين بزنم تا خوب شوم :
شايد شناخت فردي كه براي اولين بار اين جمله را برسر زبانها انداخت به اندازه نام كاشف
پني سيلين حائز اهميت باشد .
پني سيلين و انتي بيوتيكها بر روي باكتريها وان هم هر كدام جاي خاص خود را دارند ولي
سرماخوردگي ويروسي است و مصرف بي رويه انها باعث شده كه باكتريها مقاوم شوند و به
بدن حمله ور شده و اين دفعه نتوان داروي كار امدي در تهاجم به انها در دسترس داشت .
ولي لازم مي دانم به يك نكته حائز اهميت زياد اشاره كنم و ان اينكه نكند از طرف ديگر بام
بيفتيم و با عدم مصرف انتي بيوتيك به جا خود رادرگير عوارض صعب العلاجي بكنيم .
5- لطفا اسهال و استفراغ خود را به سرماخوردگي نسبت ندهيد.
بارها ديده ام براي اينكه افراد به دلايلي مثل متهم نشدن به بدخوري يا عدم رعايت بهداشت ،
علائم گوارشي خود را به سرماخوردگي نسبت داده وچه بسا پزشك درمانگر را نيز گمراه مي
كنند .
ولي بهتر است بدانيم كه به ندرت مي توان سرماخوردگي را يافت كه تنها علامت شاخصه ان
تهوع ، اسهال و يا استفراغ باشد .اينها بيشتر مسموميت هاي غذايي بوده و از انواع ديگري
از ويروسها بوجود مي ايند .
بايد با شستن مرتب دستها و نخوردن غذاي مانده و غير بهداشتي از بروز انها جلوگيري كرد.
ولي يك سوم ويروسهاي سرماخوردگي هم هستند كه مي توانند علاوه بر علائم تنفسي
باعث درجاتي از اسهال ، تهوع واستفراغ بشوند ، يعني با علائم گوارشي همراه باشند كه ان
هم با تشخيص پزشك است .
6- سرما خورده ام و فقط بايد در منزل استراحت كنم :
بايد به اين نكته توجه داشت كه گرچه هيچكدام از بيماريهاي ويروسي درمان قطعي ندارند
ولي داروهاي ضد ويروسي هم وجود دارند كه مي توانند در حد زيادي تكثير ويروسها را كنترل
نمايند .البته شروع انها با نظر پزشك در دو روز اول بعد از شروع بيماري تاثير داشته و بعد از
ان بي فايده است .البته داروهاي ديگري هم وجود دارند كه با كم كردن علائم بيماري كمك
مي كنند كه ازار كمتري نصيب بيمار شود .
ولی از طرفي اين حق بيمار است كه در دو روز اول استراحت كرده و كار كمتري انجام دهد ،
چراكه كارزياد - انواع استرس- الودگي هوا - كم خوابي و همه موارد مشابه مي تواند
سيستم ايمني بدن را تحت فشارقرار داده و اجازه ندهد كه كارش را درست انجام بدهد.
7- نبايد نزديك ادم سرماخورده بروم.
گرچه دوري از قطرات تنفسي بيمار در عطسه وسرفه راه موثر وخوبي براي پيشگيري ا
ز سرماخوردگي است ولي اين قطرات مي تواند روي دست بيمارهم وجود داشته و انوقت هر
جا كه دستش را بگذارد اعم ازدستگيره ، گوشي تلفن ، صفحه كليد كامپيوتر و نوشت افزارها
ميتواند ويروسي شده و با دست زدن به انها ما هم الوده شويم .
پس يادتان باشد كه روزي چند بار با اب و صابون دست خود را بشوييد و دست الوده را به
دهان و چشم خود نزنيد ووسايلي را كه امكان دارد گاهي و در مواقع لزوم با محلولهاي
الكلي رقيق تميز كنيد .
8- از دود سيگار براي كاهش درد گوش و عضله استفاده نكنيد .
گرچه كمي تسكين مي دهد ولي ممكن است الرژي داشته و بيماري تشديد شده علاوه بر
مضرات ان در كودك به خودي خود .
توصيه هاي مفيد در سرماخوردگي :
1- حداقل 30 سانتي متر از افرادي كه سرفه يا عطسه دارند فاصله بگيريد و هر گاه در
اسانسور با فردي كه سرفه مي كند (يا در هر جاي ديگر )مواجه شديد روي خود را برگردانيد .
2- شستشوي دستها :
در هر فرصتي دستها را بشوييد .
ويروس سرماخوردگي به مدت 3 ساعت بر روي اشيا زنده مي ماند و يكي از راههاي انتقال ،
تماس فيزيكي غير مستقيم است . فرد بيمار ويروس را از بيني و ترشحات صورت به دستها
منتقل كرده و بعد به هر شيئ كه دست بزند ان را الوده مي كند و افرادي كه اين اشيا را
لمس كنند و بعد بيني يا چشم هايشان را بمالند به بيماري مبتلا مي شوند ، پس مهمترين كار
براي پيشگيري ، شستشوي مداوم دستهاست .
3- تهويه مناسب :
ساختمانهاي اداري - هواپيما و... يكي از محيط هاي بالا برنده خطر ابتلا به سرماخوردگي
است . زيرا ويروسها راه خروج ندارند و بدتر از ان اينكه در اين محيط ها رطوبت هم كم است
كه باعث خشكي مخاط بيني شده و در نتيجه مخاط را براي شكار ويروس ها مستعد مي
كند .
4- مايعات كافي :
براي مقابله با كمبود ان روزانه حداقل 8 ليوان اب ، اب ميوه يا مايعات بدون كافئين مصرف
كنيد .مايعات گوناگون ميكروبهاي فعال سرماخوردگي را از بين مي برند و همينطور از كمبود
اب كه معمولا با سرماخوردگي همراه است ، جلوگيري مي كنند ..
تنفس از راه دهان - دميدن به داخل بيني و مصرف داروهاي ضد ابريزش بيني ، كمبود اب را
افزايش مي دهند .
5-از ماليدن بيش از حد چشم و بيني خودداري كنيد :
در بررسي ها معلوم شده كه افراد در هنگام سرماخوردگي صورت خود را 3 بار در ساعت مي
مالند .
اگر احساس مي كنيد كه اين كار خوشايند است لااقل به جاي نوك انگشتان خود از بند
انگشتان كمك بگيريد ، چرا كه اين قسمتها كمتر به ميكروب الوده مي شوند .
6-ورزش كنيد .
مي توانيد 3 بار در هفته به مدت 30-45 دقيقه با انجام ورزشهاي ساده نظير پياده روي و
دوچرخه سواري مقاومت بخش بالايي مجاري تنفسي را نسبت به عفونتها افزايش دهيد .
7- وسايل را ضد عفوني كنيد .
اكثر ميكروبهاي سرماخوردگي در اشپزخانه منتقل مي شوند و مهمترين عامل ان اسكاچهاي
ظرفشويي هستند كه براي رشد ونمو ميكروبها محيطي مناسب و گرم و مرطوب را فراهم
مي كنند .بهتر است براي جلوگيري از سرماخوردگي روزانه 2-3 مرتبه اين اشيا را در جريان
اب جوش قرار دهيد.اگر يكي ازاعضا خانواده بيمار است براي احتياط بيشتر بهتر است كه تمام
لوازم منزل را كه بيشتر با انها در تماس هستند را ضد عفوني كنيد .
9- ويتامين اي مصرف كنيد اما نه بصورت خودسرانه .
اين ويتامين نقش مهمي در عملكرد سيستم ايمني بدن ايفا مي كند ولي از انجا كه بيشتر در
مواد غذايي پر چرب وجود دارد براي افراديكه رژيم لاغري دارند نمي تواند مورد استفاده قرار
گيرد .
براي دريافت ان ميتوان از مواد غذايي يا دارويي ان در وعده هاي غذايي ناهار و شام ياري
گرفت .
10- سرفه را تسكين دهيد .
11- گرفتگي بيني را رفع كنيد .
اسپري و قطره هاي بيني بهتر از داروهاي خوراكي هستند و اثرات جانبي كمتري دارند .
داروهاي خوراكي در اين زمينه باعث افزايش ضربان قلب شده و در افراد با فشارخون بالا نبايد
استفاده شوند .
12- خواب شبانه ارامي داشته باشيد .
در تحقيقات نشان داده شده كه خواب خوب و ارام موجب تقويت سلولهاي ايمني بدن مشود و
خواب نا كافي باعث شده كه سلولهاي مدافع بدن از بين بروند .
13 مايعات گرم بنوشيد .
نوعي مسكن بوده و در بي اثر كردن ويروس سرماخوردگي نقش مهمي را ايفا مي كنند و
نوعي مسكن به حساب مي ايندسوپ جوجه براي تسكين اين بيماري توصيه شده است
چراكه حاوي پروتئين ، ويتامينها وانواع مواد معدني است كه همگي به از بين بردن ويروسهاي
سرماخوردگي كمك مي كنند .
14-در سرماخوردگي سعي كنيد كه ارام و اهسته سرفه كنيد تا حتي الامكان از انتقال ان به
ديگران كم شود و اين اصل را به ديگران هم اموزش دهيد .
چند تفاوت براي افتراق الرژي و سرماخوردگي از هم :
1- حساسيت هاي بهاره در اخر زمستان و فصل بهار ديده شده و علائم انها بيشتر بصورت
عطسه است .
2- سرماخوردگي معمولا همراه با تب خفيف است ولي در الرژيهاي مجاري تنفسي فوقاني
تب وجود ندارد .
اين تب در سرماخوردگي فرد بيمار را از پا مي اندازد و بدن احساس كوفتگي دارد ولي در
الرژي ابريزش چشم و بيني گرفتگي بيني و عطسه وجود دارد و يك احساس ناراحتي كلي
وجود دارد .
3- سرماخوردگي عمدتا در طي 3-4 روز خوب شده ولي در حساسيتها تا زماني كه فرد با
مواد الرژي زا مثل گرده گياه خاك و يا كپك در تماس باشد علائم وجود دارد .
نقش شادي و غم در بروز سرماخوردگي :
در يك تحقيق نه چندان وسيع بر روي اين نكته كار شد و در ان معلوم شد كه افرادي كه
خوشحال و شاد هستند كمتر ازافراد افسرده و عصباني دچار سرماخوردگي مي شوند و از
طرفي ثابت شد كه كسانيكه احساس خوبي در درون خود دارند كمتر علائم سرماخوردگي را
نيز در خود نشان مي دهند.
در تقيق محدود ديگري افراد احساس خود را هنگام ارامش ، شادي و احساس انرژي زياد و
نيز هنگام افسردگي اضطراب و يا خصومت و كينه با كسي بيان كردند و پس از ان يك نوع
ويروس سرماخوردگي رادر اطراف بيني اين افراد رها كردند و مشاهده كردند كه افراديكه
احساس خوبي نسبت به خودشان داشتند كمتراز افراديكه احساس بدي نسبت به خود
وديگران داشتند دچار سرماخوردگي شدند ولي نكته اين بود كه ميزان رشد ويروس درهر دو
گروه يكسان بود.
دانشمندان بيان كردند كه بدن افرادي كه روحيه خوبي دارند در پاسخ به عفونتهاي ويروسي
مقاوم ترند و از طرفي علت را اينگونه بيان كردند كه افراد شاد و ارام كمتر از سرماخوردگي
خود شكايت و ناله مي كنند ، هر چند كه سرما خورده باشند .
با اينكه داشتن روحيه خوب مقدار رشد ويروسها را در بيني كاهش نداد و در هر دو گروه
يكسان بود ولي در گروه شاد ها پاسخ بهتري نسبت به عامل بيماريزا ديده شد . ولي هنوز
دلائل قانع كننده اي وجود ندارد كه نشان دهد احساس شادماني و خوشحالي ، فرد را بر
عليه سرماخوردگي مصون كند ولي در مجموع افراد شاد شكايت كمتري از بيماري خود
دارند .
حداقل اينكه :
همنشيني و گفتگو با افراد بشاش وشاد ، دلپذيرتر و خيلي بهتر از هم نشيني با افراد غمگين
، افسرده و ناراحت است .
دكتر مجتبي صالح دارای نظام پزشكي به شماره 55065